Üreticiden tüketiciye kadar uzanan zincirde her kesimi tümüyle
etkileyen gıda kökenli salgın, zehirlenme, bozulma vb. olumsuzluklar,
endüstriyel kalite sistemindeki hijyen sorunlarından kaynaklanmaktadır.
Bu nedenle üretimden-tüketime risk oluşturabilen her bir parametrenin ürünler
bazında ayrı ayrı belirlenip, bu noktaların incelenmesiyle sorunların
giderilmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. “Kritik kontrol noktaları”nın
belirlenmesi riskin azaltılmasını, dolayısıyla da tehlikenin engellenmesini
sağlayacaktır. Böylece, olayların teknik ve sosyo-ekonomik boyutlarıyla ele
alındığı yeni bir bakış açısı geliştirilmiş ve yaygınlaştırılmıştır.
Güvenli gıda alımı için sürekli artan bir müşteri talebi bulunması, ülkeler
tarafından birçok Gıda Güvenliği Standartlarının geliştirilmesine yol açmıştır
ve artan sayıda ulusal standartlar karışıklığa neden olmuştur. Sonuç olarak
uluslararası bir uyumluluğa ihtiyaç vardır ve ISO 22000:2005 ile bu ihtiyacı
karşılamak hedeflenmektedir.
ISO (International Standart Organisation) tarafından hazırlanan ve 2005 yılı
Eylül ayında yayınlanan ISO 22000:2005 standardı, “Gıda Güvenliği Yönetim
Sistemi” olarak yayınlanmış ilk uluslararası standarttır. Bu standart
Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO)’nün ISO/TC 34. teknik komite tarafından,
bütün dünyadaki dernekler ve gıda uzmanlarının da bir araya gelmesiyle
geliştirilerek, yayınlanmıştır. ISO 22000:2005 standardının, çeşitli ülkeler
tarafından yayınlanmış HACCP standardının yerini alabilecek ve Dünya’da ISO 9001
gibi kabul görebilecek bir standart olması öngörülmektedir.
Bu standardı, gıda endüstricilerinin, müşterilerine ve tüketicilerine karşı,
gıda güvenliği ilkelerine ne kadar bağlı olduklarını gösterebilmelerini sağlamak
amacıyla gıda güvenliğini garanti altına almak için, araç, teknik, süreç kontrol
ve düzenleyici gereklilikleri, bir yönetim sistemi çatısı altında bir araya
getirmektedir.
Bu yönetim aracı, birinci kademe üreticiden, ürün üreticileri, yem üreticileri,
tüm gıda üreticileri, ambalaj malzemesi üreticileri, hammadde veya katkı
maddeleri üreticileri, temizlik ve sanitasyon ajanları üreticileri, imalatçılar,
depocular ve taşımacılara, toptancılara, perakendecilere ve gıda hizmeti
verenlere kadar herkes tarafından kullanılabilen, uluslar arası tanınan bir
sistem olmasına ek olarak, baştan başa bütün gıda endüstrisinin kullanabileceği
ortak bir dil sağlamaktadır. Bu standardı uygulamak isteyen firmalar, Codex
Alimentarius tarafından prensipleri belirlenmiş bir HACCP sistemi kurarak tüm
prosesleri için riskleri tanımlamış olmalıdırlar ve aynı zamanda geçerli İyi
Üretim Uygulamaları, varsa sektöre ait yasal gereklilikler ve dokümante edilmiş
bir yönetim sistemi (ISO 9001’de olduğu gibi) ve tedarik zinciri içinde
etkileşimli iletişim ile de desteklenmelidir. ISO 22000 için aynı zamanda ISO/TS
22004 Kılavuz Standardı hazırlanmıştır. Gıda güvenliği yönetim sisteminizi, ISO
22000:2005'in gerekliliklerine göre belgelendirmeniz kuruluşunuza aşağıdaki
faydaları sağlayacaktır;
Pazarda güven kazanma
Uluslararası ilişkilerde artış
Rekabet gücü kazanma
Uluslararası pazarlara girişte ilk gereksinimi sağlama, tüm dünyada ticaret
kolaylığının sağlanması
Ürün ve hizmet kalitesinde ölçülebilir düzelme
Standart dışı üretimde azalma dolayısıyla ürün geri dönüşlerinin ortadan
kalkması ve imaj korunması
Üretim ve işlemlerde disiplin oluşturma
Yönetim etkinliğini artırma
Kalite kültürüne sahip olma ve geliştirme
Daha etkin karar mekanizması oluşturmak için veri toplama ve kontrol
Tüm çalışanların ortam sorumluluğu sağlanarak etkin bir oto-kontrol sisteminin
uygulanmasının sağlanması
Etkin zaman yönetimi
Tüketiciyi bilinçlendirme
Etkin stok kontrolü ve veri sağlama
Etkin müşteri hizmeti
Tedarik zincirinde iyi bir yer edinme/güven oluşturma
Ürün yaklaşımı yerine sistem yaklaşımı
Kaynak optimizasyonu - dahili ve gıda zinciri boyunca.
Daha iyi planlanma, daha az üretim sonrası doğrulama
İyileştirilmiş dokümantasyon
Ön şartlı programların sistematik yönetiminin sağlanması
Artan teknik yeterlilik sağlanması
Gıda güvenliği unsurları hakkında tedarikçiler ve müşteriler, denetleyiciler ve
diğer ilgili taraflar ile dinamik iletişim
Gıda güvenliği tehlikelerinin tanımlanması ve kontrol önlemlerinin uygulanması
için sistematik ve önleyici bir yaklaşım sağlanması
Yükümlülüklerini bilen ciddi ve profesyonel bir organizasyon oluşturulması
Ürün güvenliğine olan güvenin artması
Proses kontrolün dokümanlarla kanıtlanmasına olanak vermesi
Spesifikasyon ve yasal mevzuatla uyum içinde olduğunuzun kanıtlaması
Gıda güvenliği bugüne kadar yüksek bir profile hiç sahip olmadı. Gıda tedarik
zinciri boyunca, gıda ürünlerine karışan her şeyin garanti altına alınmasını
sağlama ihtiyacı, sıkı kılavuzlarla çalışmaktan ve standartların bu sektörde
faaliyet göstermek için şart hale gelmesinden dolayıdır. ISO 22000 Gıda
Güvenliği Yönetim Sistemi, gıda sektöründeki firmalar ve bu sektöre hizmet veren
tedarikçiler için gıda güvenliğini garanti altına aldıklarını gösterme olanağı
sağlayan genel bir standarttır.